دکستروز | dextrose

در این صفحه محصول ، میخواهیم به این که ماده دکستروز چیست و چه فواید و ویژگی هایی دارد ، بپردازیم و آن را با مواد مشابه خودش مقایسه و تفاوت های آن ها با یکدیگر را بررسی کنیم .

دکستروز چیست ؟

دکستروز نوعی قند ساده و شیرین کننده ای طبیعی است که ریشه گیاهی دارد ( در نشاسته ذرت ، برنج ، گندم و… یا سبزیجات ) که این نشاسته را در حضور مقداری اسید ، حرارت می دهند و به مایع تبدیل می کنند و سپس این مایع تصفیه می شود و شربت دکستروز تصفیه شده به دست می آید . یعنی این ماده در 2 شکل جامد پودری به صورت پودر دکستروز و دکستروز مایع وجود دارد که ممکن است با سایر قندهای ساده همچون گلوکز ، ساکارز ، فروکتوز و مالتودکسترین هم یکسان گرفته شود که در این مطلب ، به تفاوت آن ها می پردازیم.

البته انواع دسته بندی های دیگر از این ماده را در ادامه معرفی خواهیم کرد . لازم به ذکر است که دکستروز خوراکی در طبیعت نیز یافت می شود مانند عسل و یا بعضی میوه ها . بیشترین استخراج این ماده را از نشاسته ذرت انجام می دهند. نام های دیگری که ممکن است دکستروز را با آن ها بشناسید » قند ذرت ، قند انگور و –D گلوکز ، کربوهیدرات می باشد .

انواع دکستروز کدامند؟ دکستروز مونوهیدرات چیست ؟

اولین تقسیم بندی ای که می توان برای این ماده انجام داد خشک یا آبدار بودن آن است . یا به اصطلاح شیمیایی ، خشک همان دکستروز انهیدروس یا بدون آب می باشد و آبدار که همان دکستروز مونوهیدرات است یعنی دارای یک مولکول آب .

دومین تقسیم بندی از لحاظ جامد و مایع بودن است که دکستروز پودری ، جامد سفید رنگ مشابه شکر است که همانند شکر هم میتوان از آن استفاده کرد که البته حواستان به میزان دمای حرارت باشد چرا که حرارت بالا باعث ایجاد بوی سوختگی می شود . دکستروز مایع هم که همان نوع شربتی می باشد که به شربت دکستروز معروف است .

اگر بخواهیم از لحاظ کاربردی و درمانی آن را دسته بندی کنیم ، گریدی از این ماده وجود دارد به نام دکستروز دارویی یا دکستروز تزریقی که در بیمارستان ها و مراکز پزشکی وجود دارد و به صورت داخل وریدی و به شکل سرم جهت تامین قند خون ، تزریق می شود ( با دوزهای مختلف ) . به شکل قرص و ژل هم وجود دارد . نام های دیگر این سرم ، سرم قندی ، دکستروز واتر یا دکستروز محلول سالین ( سدیم کلراید ) می باشد و در درصدهای مختلفی همانطور که گفتیم دوز های مختلفی ممکن است باشد مثلا دکستروز پنجاه درصد ، 5 درصد و 10 و 20 درصد .

سرم دکستروز حاوی چیست و چرا تجویز می شود ؟

سرم دکستروز یک نوع سرم قندی است که برای کمبود مایعات در بدن تزریق می‌شود و در مواقعی که بیمار دچار افت ناگهانی قند خون می شود ، گلوکز مورد نیاز را تامین می‌کند. این محلول از ترکیب آب (H2O) و دکستروز مونوهیدرات (Dextrose Monohydrate) است و جهت رفع کمبود مایعات و پایین بودن قند خون توسط پزشک تجویز می شود .

از لحاظ برند نیز میتوان این ماده را تقسیم بندی کرد که هم تولید کننده های ایرانی داریم همچون دکستروز شیراز ، پارس تبریز ، صنعتی اصفهان

و هم برندهای وارداتی و تولیدکننده های چینی همچون دکستروز فوفنگ ، ژیوانگ و …

ویژگی های دکستروز

نوع آبدار

• فرمول مولکولی : C6H12O6H2O
• وزن مولکولی: ۱۹۸g/mol
• نقطه ذوب : C° 83

نوع خشک

• فرمول مولکولی : C6H12O6
• وزن مولکولی: ۱۸۰g/mol
• نقطه ذوب : C° 146

این ماده می تواند سریع در آب حل شود اما در اتانول و سایر حلال ها به این شکل نیست. همچنین جذب کننده قوی رطوبت است .

دکستروز برای چیست ؟ بررسی کاربرد دکستروز

این ماده پرکاربرد در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم :

دکستروز در صنایع غذایی

این ماده به عنوان یک نوع افزودنی برای ایجاد طعم شیرینی و از بین بردن طعم شوری در صنایع غذایی استفاده می شود . ارزش غذایی دکستروز از این نظر نیز مهم هست که باعث افزایش طول عمر محصولات غذایی و ماندگاری آن ها می شود .

این قند ساده نوعی کربوهیدرات مهم است و به همین علت از آن به عنوان مخمر در صنعت تولید نان استفاده می شود .

این ماده همانطور که گفته شد در پزشکی نیز کاربرد دارد و در تزریق وریدی محلول هایی که باعث افزایش قند خون بیمار می شود کاربرد دارد .دکستروز منبع اصلی انرژی برای بدن انسان می باشد

بیشترین کاربردی که ممکن است از این ماده شنیده باشید ، جهت استفاده در بدن سازی به عنوان یک مکمل است یا همان دکستروز مکمل بدنسازی که چگونه به ورزشکاران کمک می کند ؟ باعث جذب سریع تر قند در بدن ورزشکار می شود که در بدن به سرعت به گلوکز تبدیل می شود و انرژی ایجاد می کند . به همین علت هم در پزشکی و برای کاهش قند خون استفاده می گردد .این ماده میتواند باعث افزایش جریان خون به عضلات شود و عضلات ار حجیم تر کند .

یک نوع دکستروز صنعتی یا دامی هم داریم که برای خوراک دام استفاده می شود .

تفاوت دکستروز و گلوکز  آیا دکستروز همان گلوکز است ؟

دکستروز شکل اسمزی از گلوکز است و ترکیبات آن از نظر شیمیایی با گلوکز یا قند خون انسان یکسان هست . یعنی چه شکل اسمزی ؟ یعنی گلوکز از دید شیمیایی و آرایش مولکولی به 2 شکل هست یکی D گلوکز و دیگری L گلوکز . و در واقع شکل D گلوکز همان دکستروز می باشد و تنها تفاوت این است که گلوکز شامل هر دو شکل D و L است اما دکستروز فقط شامل شکل D گلوکز است. بیشتر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی شان نیز مشابه است .

دکستروز در مقایسه با قندهای ساده دیگر چگونه است ؟ مثلا در مقایسه با ساکارز

اگر بخواهیم به تفاوت دکستروز و شکر و ساکارز بپردازیم ، باید بگوییم که اغلب این چند قند ساده را یعنی ساکارز ، گلوکز و دکستروز را تحت عنوان شکر نام می برند اما واقعیت این است که شکر ، اصطلاح کلی است و دکستروز نوع خاصی از قند را تشکیل می دهد . ساکاروز یک نوع کربوهیدرات پیچیده و دی ساکاریدی می باشد که از دو مولکول مختلف قند تشکیل شده است. ساکارز بسیار شیرین تر از دکستروز است زیرا حاوی دکستروز و فروکتوزه . فروکتوز به خودی خود بسیار شیرین تر از دکستروز تنها است. ساکارز بیشتر به عنوان شکر مصارف خانگی شناخته شده است که منابع آن معمولا قند نیشکر و چغندر قند می باشد .

تفاوت دکستروز و مالتودکسترین

مالتودکسترین هم میتواند به عنوان مکمل کربوهیدراتی همچون دکستروز عمل کند و به ریکاوری و عضله سازی کمک کند اما دکستروز یک قند ساده می باشد که بدن میتواند بدون آن که تجزیه اش کند ، از آن استفاده کند پس انرژی را سریع تر از مالتودکسترین قادر است که تامین کند .

جایگزین دکستروز

اگر بخواهیم جایگزینی برای این ماده استفاده کنیم ، این موارد میتوانند گزینه های خوبی باشند : مالتوز ، پلی ساکارید ها ، دکسترین و …

عوارض دکستروز

دکستروز نیز مانند هر ماده دیگری اگر از میزان دوز مشخص شده بیش از اندازه مصرف شود ، با مضراتی همراه می شود . از عوارضی که میتوانیم در اثر مصرف بی رویه این ماده ذکر کنیم عبارتند از :

افزایش وزن : بدن این ماده را به دلیل این که قندی ساده می باشد سریع تجزیه و ذخیره می کند ( قندی که به چربی نیاز ندارد ) پس خوردن بیش از حد باعث تجمع چربی و چاقی است .

از طرفی مصرف بیش از حد می تواند باعث ابتلا به بیماری های قلبی و دیابت شود . یا بیماری هایی مانند بیماری های کبدی و کلیوی ، بیماری های پوستی ، آکنه و ورم و …

هر چند که بیماران دیابتی نمی توانند از هر نوع قندی برای افزایش میزان قند خون خود استفاده کنند و فقط از دکستروز استفاده می کنند. اما مصرف بیش از حد ، مشکلاتی مثل افزایش ادرار، عطش، کاهش میزان آب بدن و… زا ایجاد می کند و سلامت فرد را به بازی می گیرد .

دکستروز از کجا بخریم؟

خرید دکستروز

همان طور که گفتیم به دلیل وجود تنوع بالای این محصول در گرید و کاربرد ، مهم هست که از چه برندی آن را خریداری کنیم . به همین منظور کارشناسان سایت نانو فرآیند صنعت شیمی ، با ارائه مشاوره رایگان ، شما عزیزان را جهت انتخاب مناسب ترین محصول راهنمایی می کنند . جهت استعلام قیمت و خرید دکستروز ، با ما تماس بگیرید .